2. El motosiklet alma klavuzu

Kontrole giderken neler götürülmeli?
Her olasılığa karşı parçaların sökülüp kontrol edilebilmesi için, içinde tornavida, bijon anahtarları, pense gibi alet-edavatın bulunduğu bir çanta götürmekte yarar var. Ayrıca fren balatalarının kontrol edilmesi için, küçük bir el lambası da büyük faydalar sağlayacaktır. Ancak kullanılmış motosiklet alırken yapılacak hataların en aza indirilmesi için bu işlerden anlayan ikinci bir kişi daha orada bulunmalı. En azından iki kişi daha fazla şey görebilir, dahi iyi bilgi alışverişinde bulunabilir, daha az şey unutur ve teknik kontrolde birbirine destek olabilir. Bunların yanında kontrole giderken kaparo ödenmesi için bir miktar nakit para ve daha sonra sorunlar çıkmaması için bir satış sözleşmesi götürülmesi gerekir.

Teknik Özellikler
Kontrolün sakin ve aydınlık bir yerde yapılması için ısrar edilmeli. Bunlar gerçekleştikten sonra aşağıdaki teknik özellikler kontrol edilmeli

Motor yağ kaçırıyor mu?
Silindir kafası ve gövdesinde, yağ karterinde ve şanzıman çıkışında yağ kaçaklarına dikkat edilmeli.

Teleskobik çatal yağ kaçırıyor mu?
Yağlı kir halkaları ve yağ izleri buralarda yalıtım sorunları olduğunun göstergesidir. Bağlantı körüğü sıyrılarak amortisörlere daha dikkatli bakılmalı.

Motosikletin başından hiç kaza geçmiş mi?
Motor , egzoz ve elciklerle boyadaki çizikler motosikletin kaza yaptığının işaretidir. Eğer boya ve krom kaplamalar dökülmüşse bu bölgelerde bükülmeler olmuş demektir; bunlar da darbe veya kazaların işaretidir.

Alınmak istenen motosiklet çalıntı olabilir mi?
Gidon kilidi sallanıyorsa ve gidon dayanakları eksikse motosiklet ya çalınmıştır ya da kaza yapmıştır.

Arka salıncak yatağında boşluk var mı?
Bunu kontrol etmek için tekerlek yerden kesildikten sonra salıncak kolu şaside sağa sola kaydırılır ve oynayıp oynamadığına bakılır.

Gidon bilyelerinde boşluk var mı?
Ön tekerlek yerden kaldırıldığında gidonun hiç zorlanmadan ve kesintiye uğramadan sağa sola dönmesi gerekir. Bunu yaparken gidon yataklarından vurulma sesleri gelmemeli. Kontrol yöntemi: Gidon teleçatalın altından iki elle kavranır ve tekerlek havaya kaldırıldıktan sonra öne ve arkaya ittirilmeye çalışılır.

Fren balataları kullanılmaz halde mi?
Fren kelepçeleri genellikle içeriye bakılmasını sağlayacak deliklere sahiptir. Bu delikten içeriye küçük bir lamba yardımıyla bakılarak fren balatalarının durumu kontrol edilebilir.

Fren disklerinin durumu nedir?
Disklerdeki derin çizikler balataların dibine kadar kullanılmış olduğunu gösterir. Bu durumda fren disklerinin de yenilenmesi gerekir.

Motosiklette paslanma belirtileri var mı?
Paslanma çoğunlukla motosikletin görüntüsüne olumsuz etki eder. Ancak egzoz sisteminin krom kaplama değil de boyanmış olması durumunda paslanma sorunları var demektir.

Susturucunun içinde paslanma var mı?
Kontrol yöntemi: Lastik bir çekiç veya buna benzer yumuşak bir aletle (soğuk durumdaki) susturucuya birkaç defa vurmak suretiyle içinde pas veya diğer yabancı maddelerin olup olmadığı anlaşılabilir.

Lastiklerin değiştirilmesi gerektiği ne zaman anlaşılır?
Lastiklerin diş derinlikleri 1.6 milimetreden kısaysa değiştirilmesi gerekir. Normal diş derinliği 2 milimetredir.

Zincirin durumu nasıl?
Zincirin arka tekerlek dişlisine geçen kısımları çekildiğinde parçalar dişliden çıkarılabiliyorsa zincirin ömrü tükenmiş demektir.

Motorun durumu nasıl?
Su soğutmalı motorlarda motorun yağı köpüklü veya yoğun ve yapışkansa silindir kapak contası arızalı demektir. Eğer motor zar zor çalıştırılabiliyorsa ve daha soğukken gürültü ve mekanik sesler çıkarıyorsa ya da egzozdan mavi dumanlar çıkarıyorsa o motosikletten uzak durulmalı.

Arka amortisör arızalı mı?
Motosiklet yaylanırken veya amortisörden bozulma sesi geliyorsa ve üzerinde yağ lekeleri varsa amortisörün ömrü tükenmiş demektir.

Jantlar yamuk mu?
Havaya kaldırılan tekerlek hızla döndürülerek bir noktadan takip edilmeli; tekerlek düzenli bir şekilde dönmeli ve "sekiz" çizmemeli. Döküm jantları yamuk olan motosiklet alınmamalı. Telli jantlar tamir edilebilir; ancak masraf çıkarır. Ayrıca jant tellerinin gerginlikleri de kontrol edilmeli. Bunun için tellere bir tornavidayla vurmak yeterli (telden çıkan ses hep aynı olmalı).

Kağıtlar ve Belgeler
1 Karşınızdaki gerçekten motosikletin sahibi mi? Nüfus cüzdanını kontrol edin.
2 Motorun kağıtları üzerinde yazan şasi numarasıyla uyuşuyor mu? Gidon kilidinde yazılı numarayla karşılaştırınız.
3 Motosikletin daha önce kaç sahibi olmuş? Ne kadar az el değiştirmişse o kadar iyi.
4 Servis defteri tutulmuş mu?
5 Servislerde motosikletin tüm kontrolleri yapılmış mı?

Deneme Sürüşü
Satıcı bir deneme sürüşüne onay veriyorsa saklayacak pek bir şeyi yok demektir; çünkü deneme sürüşünde teknik aksaklıklar (çeken yürüyen aksam, kötü frenler veya tekleyen motor) çoğunlukla kendini gösterecektir.

Evet bütün bunları kontrol etmek kafamızdaki soru işaretlerini büyük ölçüde ortadan kaldırılacaktır. Kontrol sonuçlarını değerlendirmek ve karar vermek de size kalıyor artık.

Bu yararlı bilgiler için İstanbul Riders'tan Cenk Akyıldız'a teşekkürler.

Kapat